B
R
A
M
A
  
N
A
  
B
A
G
N
A

  Strona gwna
  Dziaaj Lokalnie
  Lokalna Grupa Dziaania
  Turystyka
   Infrastruktura turystyczna
   Usugi turystyczne
   Organizatorzy turystyki
   Wyprawy przyrodnicze
   Kultura
   Historia
   Przyroda
  Orodek BNB
  Galeria
  O nas
  Do pobrania
  1% podatku
  Partnerzy
  Mapa serwisu


Krajobraz

Bagna Biebrzaskie to najwikszy i najbardziej naturalny w Polsce kompleks torfowisk gwnie niskich. Rozpocieraj si one w dolinie Biebrzy (podzielonej dwoma przeweniami na trzy czci zwane basenami) na dugoci ponad 100 km i szerokoci 10 - 15 km w czci poudniowej, 30 - 40 km w czci rodkowej i 1 - 4 km w czci pnocnej doliny. Zajmuj cznie powierzchni okoo 90 tys. ha

Nierwnomierne dorzecze, asymetryczny wzgldem doliny ukad koryta Biebrzy, zwenia doliny zamykajce kolejno baseny: pnocny, rodkowy i poudniowy decyduj o maej zdolnoci odprowadzania wd z tego obszaru, co sprzyja corocznym wylewom i zabagnieniu. Torfowiska doliny Biebrzy s zasilane te wodami wgbnymi, wysikowymi. Wystpuj one przede wszystkim wzdu krawdzi doliny, zwaszcza w basenie pnocnym i poudniowym.

Obszar "Bramy na Bagna" to kotlina Biebrzaska obejmujca cz tak zwanego "Basenu poudniowego" i "Basenu Wizna".

BASEN POUDNIOWY Kotliny Biebrzaskiej, stanowi najcenniejsz pod wzgldem przyrodniczym , najbardziej naturaln, dzik, by nie rzec pierwotn, przy tym z bardzo dobrze zachowan strefowoci ekologiczn cz Kotliny Biebrzaskiej. Na tym obszarze Biebrza przyjmuje wyranie kierunek poudniowy, aby na 164 kilometrze swego biegu, midzy wsiami Wierciszewo i Ru, poczy si z Narwi. Jest to obszar o dugoci 31 km i szerokoci od 8-10 do 15 km. Powierzchnia basenu wynosi 38 874 ha.
Pnocna granica basenu poudniowego biegnie od twierdzy Osowiec za wie Ciemnoszyje; poudniowa - wzdu Narwi, midzy Strkow Gr a ujciem Biebrzy; zachodnia - wzdu wschodniej krawdzi Wysoczyzny Kolneskiej, od wsi Brzozowa Wlka i Biaaszewo, przez wsie Radziw, Wissa, Burzyn, Rutkowskie, a do wsi Ru koo Wizny. Wschodnia granica basenu biegnie od wsi Downary (okoo 3 km na wschd od Osowca) na poudnie, skrajem zachodnich obrzey Wysoczyzny Gonidzkiej, przez wsie Wilamwka, Mroczki, Chojnowo, Szorce, Krynica, Szafranki, po wie Zajki nad Narwi.
W basenie poudniowym Biebrza przyjmuje niewiele dopyww; jednym wikszym jest Wissa oraz Kana Rudzki (odprowadzajcy wody rzeki Ek), Klimaszewnica i kilka niewielkich strumieni.
Grn cz basenu zajmuje obszar zwany Bagnem Biebrzaskim. Na jego rozlegych, dobrze nawodnionych torfowiskach wzbogacaj krajobraz liczne starorzecza (nazywane przez miejscow ludno jeziorami), odnogi, bifurkacje oraz piaszczyste wyspy (wydmy), zwane tu popularnie grdami. Mona tu znale takie uroczyska jak: Zaczkowo, Czostek, Orli Grd, Grdy, Grd Wizek, uroczysko Orle.
W rodkowej czci basenu - na poudnie od biegu Kosdki - rozciga si Bagno Podlaskie, z jeszcze wiksz liczb grdw (wynoszcych si 2-4 m nad poziom bagien). Znajduj si na nim uroczyska: Kaliszek, Kozi Rynek, Lisie Jamy, Brzeziny, Wystp, Zaraniec, Wgierskie, Adamw, Koli Rynek, Kobierno, Dugi Grd, stjka, piowo, Grudnik-Dbowe itd.
Na poudnie od Grobli Honczarowskiej rozciga si synne Bagno awki z grdowymi uroczyskami: Pogorzay, Laskowo, Kiermuz, Czarna Brzezina, Podgrdzie. Wdziera si ono na przedpola Dugiego Grdu, poronitego od uroczyska Mikoajkowe po wie Szafranki (11 km) lasem olsowym. Jest to jeden z najwikszych w krajukompleksw olsw, a przy tym teren niebezpieczny, peen zdradliwych bagien i trzsawisk. Znajduj si na nim uroczyska: Wielki Grd, Kopciowe, Puchaczowe, Grabowiec, Windat, Grdy. Za nimi, w poudniowej czci basenu, rozciga si rwnolenikowo rwnina akumulacji wodnej, na ktrej rozoyy si stare wsie podlaskie: Brzeziny, Laskowo, Gieczyn, Koodzieje. tego samegopochodzenia rwnina zajmuje - od wschodu - przestrze midzy stref Bagna awki a Wysoczyzn Gonidzk. Przez jej rodek, od Osowca po Strkow Gr, biegnie dawny trakt strategiczny, nazywany "carsk drog". Na rwninie tej wystpuj cigi waw wydmowych, wznoszcych si do 20 m nad poziom bagien. Ich kulminacje osigaj 121 m n.p.m. w pobliu wsi Gumny, 125 koo wsi Szafranek (gra Cygan), 129 m n.p.m. za Krynic (Kamienna Gra).
Basen poudniowy jest jednym z najcenniejszych w Polsce i Europie terenw lgowych ptactwa botnego, wodnego i lenego. Stanowi prawdziwe "laboratorium" przyrody - nie do koca jeszcze przebadane przez naukowcw.

BASEN WIZNA. Ten obszar obejmuje ostatni cz Kotliny Bibrzaskiej z Bagnem Wizna i jest jej naturalnym przedueniem. Rozciga si na wschd od pooonej na wysokiej skarpie nadnarwiaskiej Wizny. Dugo basenu wynosi okoo 14 km, szeroko - do 10 km, czna powierzchnia - ponad 11 tys. ha. Jego pnocn (grn) granic wyznacza bieg Narwi od Strkowej Gry po ujcie Biebrzy: zachodni - Wysoczyzna Kolneska; poudniow i wschodni - obrzea Wysoczyzny Wysokomazowieckiej na linii wsi: Kossaki-Nadbielne, Kalinwka-Basie, Jawory-Klepacze, nowe Chlebiotki, Strkowa Gra.
W 1960 roku rozpoczte zostay na Bagnie Wizna prace melioracyjne na wielk skal. teren zosta pocity rowami melioracyjnymi na pasy k konych. Blisko 6 tys. ha k wczono do wielkiego Kombinatu karskiego "Wizna", z baz i administracj w Grdach Woniecku (6 km na poudniowy-wschd od Wizny). W tej, drugiej obok zmeliorowanych Kuwasw, "wielkiej inwestycji" socjalistycznej - podjtej wbrew rozsdkowi - wzili udzia nie tylko melioranci, ale i uczeni, ktrzy doprowadzili do zniszczenia ekologii tej krainy, niewiele zyskawszy gospodarczo. wysokie pocztkowo plony traw, z czasem zaczy gwatownie spada. By to rezultat uboenia gleby. Tak zniszczone zostao naturalne rodowisko tych bagien. Dowodz tego rwnie dwa utworzone tu w 1967 roku rezerwaty: "Bagno Wizna I" i "Bagno Wizna II". Ich zmeliorowane otoczenie spowodowao - w nastpstwie obnienie poziomu wd - zanik pierwotnej rolinnoci torfowiskowej na rzecz sukcesji lasu olszowo-brzozowego z pokrzyw zwyczajn i przytuli czepn w runie.
na terenie basenu Wizna, pod wsi Maliszewo (5 km poudniowy-zachd od gry Strkowej), znajduje si pytkie, silnie zarastajce, trudno dostpne Jezioro Maliszewskie (o powierzchni 75 ha), ktrego pochodzenie nie jest jasne. Jezioro stanowi ostoj ptactwa wodnego, a jego naturalne otoczenie w postaci szuwarw i rolinnoci wodnej kontrastuje ze zmienion przez czowieka okolic.
Wzdu wschodnich obrzey Bagna Wizna - od Menina po Strkow Gr - rosn na piaszczystym podou suche bory sosnowe, a w obnieniach fragmenty boru bagiennego.

Dolina Narwi ma przebieg poudnikowy i jest gboko wcita w otaczajce j wysoczyzny morenowe. Przecina kilka cigw moren czoowych - wzniesie o przebiegu poprzecznym do osi doliny, tworzc wskie (1-1,5 km) przeomy rzeczne. Midzy przeomami dolina znacznie si rozszerza i tworzy cztery baseny o szerokoci do 3,5 km i powierzchni 20-30 ha, w obrbie ktrych Narew pynie mocno rozgazion sieci koryt rzecznych, czsto zajmujcych ca dolin. Powolny nurt rzeki, paski zatorfiony teren oraz wskie odcinki przeomowe hamuj przepyw wody i powoduj jej pitrzenie w basenach. Baseny s najbardziej zabagnione w caej dolinie. Czasami w ich obrbie wystpuj niewielkie mineralne wysepki.

Projekt "Edukacja ekologiczna na obszarze Brama na Bagna" zosta wspfinansowany ze rodkw Unii Europejskiej w ramach Programu rodki Przejciowe PL2005/017-488.01.01.01.
Za tre tego dokumentu odpowiada Lokalna Organizacja Turystyczna Brama na Bagna, pogldy w nim wyraone nie odzwierciedlaj w adnym razie oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej.



logo Fundusz Wsppracylogo UE
Projekt "Brama na Bagna wita" by finansowany przez Polsko - Amerykask Fundacj Wolnoci i realizowany przez Urzd Gminy w Zawadach, w ramach programu "Wie Aktywna. Budowanie Spoeczestwa Informacyjnego e-VITA II", ktrego operatorem jest Fundacja Wspomagania Wsi.
logo e-vita


Projekt "Wsparcie dziaalnoci rozwojowej Lokalnej Organizacji Turystycznej Brama na Bagna" jest dofinansowany ze rodkw Narodowego Funduszy Ochrony rodowiska i Gospodarki Wodnej.